zoeken

MRSA in het Universitair Medisch Centrum Radboud

Casus 1: MRSA in een universitair medisch centrum

In de zomer 2004 werd een universitair medisch centrum geconfronteerd met een MRSA-besmetting. Bij toeval werd bij een patiënt op de Intensive Care van de neurologie vanuit het speeksel een MRSA geïsoleerd. De patiënt, van buitenlandse afkomst, was opgenomen op de IC in verband met een ernstig trauma. De patiënt woonde al een langere tijd in Nederland en was niet recent opgenomen in een buitenlands ziekenhuis.

Omdat bij de patiënt geen verdenking was van mrsa is hij overgeplaatst naar de afdeling orthopedie voor verdere behandeling. Bij het bekend worden van de positieve kweek-uitslag zijn direct de volgende maatregelen genomen:
  • De patiënt is geïsoleerd in een IC box met sluis.
  • De afdeling orthopedie en de ICU neurologie zijn gescreend op verspreiding van MRSA.

Screening
De eerste screening leverde geen positieve isolaten op. Bij de tweede screening werden op de afdeling orthopedie geen positieve isolaten geïsoleerd. Wel zijn op de afdeling neurologie twee medewerkers gevonden die de MRSA-bacterie bij zich droegen. Zij zijn met verlof gestuurd met een dekonolonisatie-programma bestaande uit Bactroban neuszalf en Hibiscrub. De derde screening leverde wederom twee positieve isolaten op, waarna werd besloten de afdeling neurologie volledig te ontruimen voor een grote schoonmaak. De vierde screening was in zijn geheel negatief, dus een positief resultaat. Er zijn geen omgevingskweken gedaan, omdat men er vanuit ging, dat door het opvolgen van het protocol de verspreiding van MRSA niet verder zou plaatsvinden. Dat bleek inderdaad het geval te zijn.

Schoonmaak
De begeleider schoonmaakafdeling van het universitaire medische centrum “Er worden geen extra preventieve maatregelen op het gebied van de schoonmaak genomen, omdat de huidige schoonmaak erop gericht is om de omgeving dusdanig te onderhouden dat de kans op een verhoogde incidentie van micro-organismen regelmatig wordt gereduceerd tot nul.” Wel is men er in het UMC overtuigd dat een open en snelle communicatie de kans op verdere verspreiding van de MRSA-bacterie aanzienlijk reduceert. De coördinatie hiervan is in handen van de consulent Infectie Preventie. Ook in het weekend is deze coördinerende rol geregeld.

MRSA-werkwagen
Voor de schoonmaakdienst van het ziekenhuis betekent een MRSA-melding van de consulent Infectie Preventie dat de betreffende teamleider haar of zijn team mobiliseert. De medewerkers in dat team zijn ervoor opgeleid en getraind om MRSA te bestrijden. Het is een zelfstandig opererend team dat de beschikking heeft over een MRSA-werkwagen. In deze wagen bevinden zich naast specifieke reinigings- en desinfecterende middelen de volgende artikelen: wegwerpmat, disposable doekjes, disposable moppen en beschermende kleding zoals jas, masker, muts en handschoenen. Door dit op een kar klaar te hebben staan is het enerzijds tijdsbesparend en anderzijds kunnen we spreken van een gestandaardiseerde aanpak.

Duidelijke informatielijn
Die gestandaardiseerde aanpak is ook een duidelijk aspect dat terugkomt in de opleiding van nieuwe medewerkers. Voor de IC-afdelingen beschikt men ook over een duidelijk nascholingsprogramma op het gebied van MRSA-bestrijding. Indien er vragen zijn over MRSA is de consulent Infectie Preventie voor het gehele ziekenhuis de aangewezen persoon. Door deze duidelijke informatielijn wordt er voor gezorgd dat de medewerkers voldoende op de hoogte zijn.

Het UMC beschikt over een protocol voor bestrijding van MRSA. Daarnaast zijn er veel contacten in en buiten het ziekenhuis. Hierdoor kan men enerzijds de kennis die men heeft verzameld, uitdragen en anderzijds doet men zo ook weer kennis op. In de loop der jaren heeft men een draaiboek ontwikkeld. Een van de onderwerpen die daarin zeer duidelijk zijn neergezet, is het informeren van elkaar in een zo kort mogelijk tijdsbestek. Dit om verdere verspreiding door onwetendheid te voorkomen.

Casus 2: Besmetting op IC-afdeling

Bij twee ernstig zieke patiënten op de IC-afdeling werd in 2004 een MRSA-bacterie geconstateerd. Toen de MRSA-besmetting werd vastgesteld, bleek één patiënt inmiddels overgeplaatst te zijn naar een ander academisch ziekenhuis. Na het screeningsonderzoek bleken vijf medewerkers met een MRSA-bacterie besmet te zijn. De betreffende medewerkers zijn volgens het decontaminatieprotocol behandeld. Om te voorkomen dat zij in de thuissituatie herbesmet zouden worden, is besloten ook de huisgenoten van de medewerkers op MRSA te onderzoeken. Hieruit kwam naar voren dat één partner van een medewerker positief was. De met MRSA besmette medewerkers en de betreffende huisgenoot zijn behandeld volgens het protocol en waren allemaal na veertien dagen vrij van de MRSA-bacterie. Verder laboratoriumonderzoek leerde dat van de vijf medewerkers slechts drie hetzelfde type MRSA in de neus hadden. De twee medewerkers waren besmet met andere typen MRSA.

Kosten
Om de MRSA-besmetting goed te kunnen monitoren, zijn in totaal 8.000 kweken afgenomen. Dit zijn dus extra kosten. Daarnaast zijn er kosten gemaakt voor extra begeleiding en voor extra schoonmaakactiviteiten. Om over de verminderde inkomsten door het sluiten van bedden maar niet te spreken…  Overigens zijn niet alleen in dit geval, maar voor ieder MRSA-incident de kosten voor het ziekenhuis hoog te noemen.

Maatregelen
Bij het vaststellen van een MRSA-besmetting neemt het UMC de volgende stappen om de besmettingskans in te perken:

  • betreffende afdeling sluiten;
  • isolatie van medewerkers; deze mogen niet rouleren;
  • beschermende maatregelen, kleding en extra schoonmaak;
  • apparatuur schoonmaken en desinfecteren voordat deze de afdeling verlaat;
  • het aantal bewegingen van patiënten en medewerkers en van goederenstromen worden tot een minimum beperkt.

Als de bron weg is van de afdeling wordt de gehele afdeling grondig gereinigd en gedesinfecteerd. Een ander belangrijk punt zijn de bouwkundige aspecten. Bij nieuwbouw worden deze aspecten zodanig verwerkt dat het beheersen van een besmetting zo eenvoudig mogelijk manier gerealiseerd kan worden.